Versleutelde boodschap

Stijl

Versleutelde boodschap

Veel religiekritiek wordt niet direct geleverd, maar wordt veeleer versleuteld. Dit kan op zeer uiteenlopende manier gebeuren. Zo kan een auteur zijn boodschap versleutelen door deze te presenteren in een dialoog, middels een parabel of in een verhaal.

Exempla

{lijst_van_exempla}

Veel religiekritiek wordt niet direct geleverd, maar wordt veeleer versleuteld. Dit kan op zeer uiteenlopende manier gebeuren. Zo kan een auteur zijn boodschap versleutelen door deze te presenteren in een dialoog, middels een parabel of in een verhaal.

De redenen voor het versleutelen van een boodschap lopen uiteen. In sommige gevallen kan een auteur zijn boodschap versleutelen om vervolging te voorkomen. Als hij bijvoorbeeld wordt beschuldigd van afgoderij of blasfemie, kan hij zich verschuilen achter de stelling dat hij in een karakter of een parabel slechts een bepaalde positie neerzette, maar dat deze niet per se zijn eigen opvattingen vertegenwoordigt. In andere gevallen is een boodschap wellicht versleuteld om esthetische of literaire redenen. Tot slot kan een boodschap ook versleuteld worden omdat de auteur de gemiddelde lezer niet in staat acht de gevolgen van de opvatting in kwestie te overzien.

Versleutelde boodschappen als stijl van religiekritiek worden gekenmerkt door een zekere troebelheid: men kan niet prima facie uitmaken wat de auteur precies wil zeggen. Dit kan leiden tot verwarring over de positie van de auteur, of tot het domweg verkeerd interpreteren van de boodschap die versleuteld is.

Voorbeelden van versleutelde boodschappen

Het pleidooi voor verdraagzaamheid dat Gotthold Lessing met behulp van een parabel voert in Nathan de wijze is een voorbeeld van een versleutelde boodschap. Hoewel in de tekst duidelijk wordt dat de ringen waarover de parabel vertelt symbool staan voor de drie voornaamste westerse religies, wordt na de parabel niet meer de terugkoppeling gemaakt dat de boodschap die in de parabel zit automatisch ook geldt voor de onderlinge verhoudingen tussen de aanhangers van de verschillende religies. Evenmin wordt expliciet gemaakt dat alle ‘uiterlijke’ kenmerken van de religies, waar alle dogma’s en theologische overtuigingen onder vallen, slechts bijzaken zijn. Met name dit laatste zou in de 18e eeuw opgevat kunnen worden als blasfemie, daar het de katholieke kerk in zijn geheel verwerpt als een ‘bijzaak’, wat op zijn beurt zou kunnen verklaren waarom Lessing de boodschap wenste te versleutelen.
Het door Voltaire geschreven werk Candide is een theologische kritiek op het optimisme. Hoewel in het verhaal enkele keren uitspraken worden gedaan die het optimisme in twijfel trekken, wordt nergens expliciet deze doctrine verworpen. Niettemin is het aan het einde van het verhaal zonder meer duidelijk dat het verhaal in extenso dient als kritiek op het optimisme. De boodschap als zodanig is in dit werk dus versleuteld.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki