Lutheraanse predikers (Caritas Pirckheimer)

In het kort

In de strijd tussen protestanten en katholieken menen beide partijen het ware christendom te vertegenwoordigen. Het preken van de ander is daarmee niets dan onchristelijke ‘bedriegerij, valsheid en dwaling’. De abdis Caritas Pirckheimer heeft reden voor dit oordeel: de Lutheranen die het bestuur van de stad in handen hebben gekregen proberen haar klooster te sluiten.



[…] op wat voor een onchristelijke manier hadden ze een vreemde betekenis aan de Heilige Schrift opgedrongen; op wat voor een gewelddadige wijze wierpen zij de wetten van de Kerk omver; hoe smadelijk zetten ze de Heilige Mis en alle ceremoniën aan de kant; hoe afschuwelijk beschimpten en belasterden zij alle religieuze orden en de geestelijkheid. Zij spaarden paus noch keizer en noemden hen openlijk tirannen, duivels en de antichrist, op wat voor een lompe en onchristelijke manier, tegenstrijdig met alle broederlijke liefde, zij ons aanvielen en de grootst mogelijk denkbare zonden aan ons preekten, om zo de mensen tegen ons op te zetten. [...] De predikers hebben geen moeite gespaard ons te vergiftigen. Maar hoe meer zij preekten, des te meer viel het ons op met wat voor bedriegerij, valsheid en dwalingen zij te werk gingen.

Bron: Frumentius Renner (red.), Die Denkwürdigkeiten der Abtissin Caritas Pirckheimer (1982), blzn.54-55.

Over Caritas Pirckheimer en Die Denkwürdigkeiten
Caritas Pirckheimer (1467-1532) was abdis van het St. Klara klooster te Neurenberg, ten tijde van de Reformatie. Ze streed hevig voor het behoud van haar klooster nadat vele kloosters door lutheraanse overheden hervormd of gesloten werden. In het manuscript Die Denkwürdigkeiten (vermoedelijk door haar geschreven) wordt uitvoerig verslag gedaan van haar strijd om het behoud van het kloosterleven.

Analyse
In bovenstaande voorbeelden worden de lutheraanse predikers bekritiseerd om de inhoud van hun preken. Het is een inhoud die Caritas vreemd is en die zij als een regelrechte aanval op de wetten van de kerk beschouwt. De religiekritiek die we in Die Denkwürdigkeiten aantreffen is te beschouwen als een reactie op de religiekritiek van lutherse zijde op het kloosterleven. Abdis Caritas Pirckheimer reageert hiermee op de aanhangers van de protestantse Reformatie, die het kloosterleven tot een einde probeerden te brengen.
Nadat de lutherse stadsraad de franciscaanse predikers en biechtvaders de toegang tot het St. Klara klooster had ontzegd, werden er lutheranen naar het klooster gestuurd om voor de nonnen te preken. Uit Die Denkwürdigkeiten blijkt dat de nonnen niet tevreden waren met hun nieuwe predikers. We zien dan ook duidelijke religiekritiek in het waardeoordeel dat abdis Caritas Pirckheimer over hen velt. Hun aanvallen op de katholieke gebruiken en op de paus noemt zij lomp, onchristelijk, gewelddadig en vals.
Het stempel van onchristelijkheid is een forse belediging aan het adres van de lutheranen, die de nonnen, met hun keuze voor het celibaat en kloostergeloften, van hetzelfde beschuldigden. Beide partijen menen dat wat de ander doet of predikt onchristelijk is. Caritas Pirckheimer lijkt van mening dat de intentie van lutherse zijde is de nonnen te winnen voor een valse religieuze leer, die slecht is voor het zielenheil van de zusters. Deze uitingen van ongenoegen over de lutheraanse predikers vormen een van de felste en tevens meest frequente uitingen van negatieve en interne religiekritiek die we in Die Denkwürdigkeiten aantreffen.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki