Over afvallige kloosterlingen (Caritas Pirckheimer)

In het kort

De bekering van kloosterlingen tot het lutheranisme was een grote misstap in de ogen van abdis Caritas Pirckheimer. In een brief lezen we over haar frustratie met deze afvalligen. De trouw die kloosterlingen hebben beloofd aan God kan niet zonder gevolgen worden gebroken.



Onze God, aan wie wij onszelf hebben gegeven, is een jaloerse God. Bijgevolg kunnen wij niet zonder gewetensbezwaren goedkeuring geven aan een van hen, die zelf meineed hebben gepleegd tegen God en zijn bisschop, aan wie zij hebben gezworen celibatair te blijven. En nu nemen zij vrouwen, delen mee in andere kwade activiteiten, verlaten het priesterschap, verlaten hun orde en geven hun kloosters op, die uiteindelijk, niet hun eigendom zijn.

Bron: Frumentius Renner (red.), Die Denkwürdigkeiten der Abtissin Caritas Pirckheimer (1982), blz.46.

Over Caritas Pirckheimer en Die Denkwürdigkeiten
Caritas Pirckheimer (1467-1532) was abdis van het St. Klara klooster te Neurenberg, ten tijde van de Reformatie. Ze streed hevig voor het behoud van haar klooster nadat vele kloosters door lutheraanse overheden hervormd of gesloten werden. In het manuscript Die Denkwürdigkeiten (vermoedelijk door haar geschreven) wordt uitvoerig verslag gedaan van haar strijd om het behoud van het kloosterleven.

Analyse
Bovenstaand fragment, afkomstig uit een brief van de abdis aan 'Klosterpfleger' Kaspar Nützel, is een voorbeeld van religiekritiek met betrekking tot monniken die hun kloostergeloften verbraken om Luther in zijn leer te volgen. Vooral dat velen van hen in het huwelijk traden, lijkt haar een doorn in het oog te zijn; het is iets wat regelrecht tegen de kloostergeloften ingaat. Op dit punt wijst Pirckheimer enerzijds op de juistheid van het kloosterbestaan (tegenover de ‘kwade activiteiten' van de afvalligen), maar anderzijds op het feit dat de kloosterlingen gezworen hebben een celibatair leven te leiden: Ze beschuldigt deze monniken van meineed tegenover God.
De religiekritiek die we in Die Denkwürdigkeiten aantreffen is te beschouwen als een reactie op de religiekritiek van lutherse zijde op het kloosterleven. Abdis Caritas Pirckheimer reageert hiermee op de aanhangers van de protestantse Reformatie, die het kloosterleven tot een einde probeerden te brengen. Dat Caritas Pirckheimer een duidelijke afkeer voor deze afvalligen voelde, wordt duidelijk uit vele gelijksoortige fragmenten in Die Denkwürdigkeiten. Dat de lutheranen graag zouden zien dat ook de nonnen van St. Klara het klooster zouden verlaten en in het huwelijk zouden treden, was een ideaalbeeld dat lijnrecht tegenover dat van de abdis zelf stond.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki