Matthias Gerung

Naam
Matthias Gerung
Pseudoniem
Geboren
ca. 1500 te Nördlingen
Overleden
1570 te Lauingen


De uit Nördlingen afkomstige schilder en prentmaker Matthias Gerung komt voor het eerst als meester voor in belastingregisters uit 1525 in Lauingen. Slechts vijf jaar later was hij al werkzaam onder paltsgraaf Ottheinrich, die een tweede residentie had in Lauingen en een belangrijke rol speelde in het doorvoeren van de reformatie in het vorstendom Palts-Neuburg. In opdracht van Ottheinrich maakte Matthias Gerung onder meer de illuminatie voor een omvangrijk Bijbelhandschrift, en vervulde verschillende opdrachten voor de decoratie van de grafelijke residentie. De invloed van Ottheinrich als opdrachtgever is duidelijk terug te vinden in het werk van Gerung, want toen de paltsgraaf in 1542 aanhanger van het hervormde geloof werd, stemde de iconografie van Matthias’ werk voor de graaf zich af op dit nieuwe geloof. Vanaf 1543 zette Ottheinrich Gerung veel meer in als maker van houtsneden, om anti-katholieke propaganda via prenten op grote schaal te kunnen verspreiden. Plotseling duiken prenten met kritiek op de aflaathandel, of met satirische voorstellingen van de Antichrist met een pauselijke tiara, op in het oeuvre van Gerung. De reeks houtsneden van Gerung, die het naar het Duits vertaalde apocalypscommentaar van Laurentius Agricola illustreerden, valt ook onder deze categorie van reformatorische prenten in opdracht gegeven door Ottheinrich.

Toch is maar zeer de vraag in hoeverre Gerung zelf achter de kritiek stond die wordt uitgedrukt in zijn prenten. Zoals veel kunstenaars werkzaam in de Duitse landen ten tijde van de reformatie, werkte Gerung zowel voor protestantse als katholieke opdrachtgevers. Niet lang na de opleving van Anti-katholieke prenten in zijn oeuvre, keerde Gerung zich af van Ottheinrich, toen die moest vluchten voor de troepen van de katholieke keizer Karel V, die in 1546 Lauingen binnentrok. In een brief aan zijn zoon David, zegt Gerung zelfs dat hij blij is met de komst van de keizer. In 1555 maakte Gerung bovendien opnieuw een prentreeks, maar ditmaal juist voor een katholieke opdrachtgever en bij een katholieke drukker, ter illustratie van een misboek.

Of er dus sprake is van een kunstenaar die ondanks zijn eigen katholieke overtuigingen ook werkte voor een invloedrijke en voorname andersgezinde opdrachtgever, of eerder van een plotselinge terugkeer naar het katholicisme toen de keizerlijke troepen aan de poort stonden is tegenwoordig niet meer te bepalen. De religiekritiek in de prenten van Matthias Gerung zal in elk geval niet puur door hemzelf bedacht en vormgegeven zijn, maar ingegeven door de teksten die hij illustreerde en door zijn opdrachtgevers met specifieke wensen.

There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki