Achtergronden - Maatregelen van de Lutherse stadsraad tegen het klooster


Aan het einde van het jaar 1524 kreeg het St. Klara klooster direct te maken met de gevolgen van de protestantse Reformatie. Het was abdis Caritas Pirckheimer ter oren gekomen dat de Neurenbergse stadsraad van plan was de broeders van de orde der Franciscanen, die voor de nonnen van St. Klara preekten en de sacramenten verzorgden, de toegang tot het klooster te ontzeggen. Om te preken zouden vanaf dat moment door de stadsraad geestelijken naar het klooster gestuurd worden die het Lutherse gedachtegoed aanhingen, in de hoop de nonnen zo voor het nieuwe geloof te winnen. Na het zogenoemde Religionsgespräch van 3 tot 14 maart 1525, en het officieel kenbaar maken van de bekering van de stad tot het lutheranisme, volgden nieuwe maatregelen. De stadsraad kwam met vijf eisen waaraan de nonnen van St. Klara en het Neurenbergse Dominicanessen klooster St. Katharina gehoor moesten geven. Ten eerste moest de abdis de zusters van hun kloostergeloften bevrijden. Daarnaast moest elke non vrij zijn om het klooster te verlaten en hadden ouders het recht hun dochters, al dan niet met hun instemming, uit het klooster te verwijderen. De derde eis behelsde een verbod op het dragen van het habijt; voortaan moesten de nonnen in wereldlijke kledij gehuld gaan. De vierde eis betrof de installatie van kleine speekramen zodat familieleden en andere bezoekers de nonnen tijdens een bezoek aan het klooster ook daadwerkelijk zouden kunnen zien en tevens zouden kunnen controleren of er een andere zuster het gesprek meeluisterde. Als vijfde eis moesten de nonnen een inventaris opstellen van de bezittingen van het klooster. De zusters kregen vier weken de tijd om aan de eisen van de stadsraad gehoor te geven.

Op het eerste gezicht lijkt het er misschien op dat de stadsraad het klooster in een aangepaste vorm liet voortbestaan, maar omdat er ook een verbod kwam op het aannemen van nieuwe novices, zou het klooster uiteindelijk tot uitsterven zijn gedoemd. Daarnaast moet de impact van de door de stadsraad gestelde eisen en maatregelen niet onderschat worden. Het ging hier om veranderingen die essentiële elementen van het religieuze leven van de nonnen ernstig geweld aandeden: de kloostergeloften, de clausuur, en het uitdragen van de gemeenschapsgeest werden door deze maatregelen direct aangetast. Daarbij ging het hier niet alleen om de religieuze overtuiging van de zusters die werd aangevallen, maar werd de manier van leven die voor de nonnen van het St. Klara klooster vertrouwd en veilig was, totaal op zijn kop gezet. Die Denkwürdigkeiten is dan ook doordrongen van de angst die de dreiging van deze maatregelen bij de nonnen losmaakte. Ondanks de druk die de stadsraad op het klooster uitoefende, besloten abdis Caritas Pirckheimer en haar nonnen niet stilzwijgend in te binden en vochten zij tegen deze door de stadsraad opgelegde maatregelen.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki