Lucas Cranach de Oudere

Naam
Lucas Cranach de Oudere
Pseudoniem
Geboren
1472 te Kronach
Overleden
1553 te Weimar


Lucas Cranach de Oudere is tegenwoordig vooral bekend om zijn portretten en religieuze en mythologische voorstellingen van hoge kwaliteit en zijn herkenbare schilderstijl. Tijdens zijn leven onderhield Cranach contacten met verschillende reformatorische denkers, van wie Maarten Luther de belangrijkste was, met wie Cranach het meest intensief samenwerkte. Vanaf 1517 leerden de twee elkaar in dienst van de Saksische keurvorst Frederik de Wijze kennen en sindsdien werkten ze geregeld samen. Cranach maakte bijvoorbeeld portretten van Luther in houtsnede, waaronder diens officiële hofportret, en schilderde vele portretten van hem en zijn vrouw Katharina von Bora. Luthers vertaling van de vulgaatbijbel naar de volkstaal bevatte ook 123 afbeeldingen van Lucas Cranach I.

Cranachs brede inzetbaarheid bleek voor Luther van onschatbare waarde, gezien de grote hoeveelheid propagandistische prenten die de meester en zijn werkplaats voortbrachten. Veel van die prenten waren bovendien weinig subtiel: ze zetten de paus neer als duivels gebroed, rechtstreeks op weg naar de hel samen met iedereen die hem steunt.

Opmerkelijk genoeg is het onduidelijk of Lucas Cranach I zelf een uitgesproken persoonlijke mening had over het gedachtegoed van de reformatie. Cranach lijkt op de eerste plaats een zakenman en hij schroomde ook niet om grote opdrachten aan te nemen van katholieke opdrachtgevers. Zo werkte hij bijvoorbeeld voor kardinaal Albrecht van Brandenburg, een tegenstander van Luther, die in Halle een groot katholiek complex liet aanleggen met kerk en residentie, en Cranach hoofdopzichter over de werkzaamheden maakte. Cranach was een meester in het aanpassen van zijn iconografie aan de wensen van de opdrachtgever: hij werkte met traditionele onderwerpen en heiligen voor zijn katholieke opdrachtgevers, en bedacht nieuwe reformatorische thema's in samenwerking met zijn hervormde opdrachtgevers. De kritiek die geuit wordt in zijn prenten, moet dus misschien vooral toegeschreven worden aan Maarten Luther. Cranachs verbindtenis met Luther kwam ongetwijfeld deels ook voort uit eigenbelang, omdat Luther, in tegenstelling tot sommige van zijn medehervormers, geen iconoclast was. Maar het zou ook vreemd zijn als iemand die zoveel heeft gedaan voor de reformatie en ook een nauwe vriendschap met Luther onderhield, géén sympathie zou voelen voor het hervormde gedachtegoed. Het blijft simpelweg moeilijk in te schatten wat de persoonlijke voorkeuren van een gewild en veelzijdig kunstenaar als Cranach waren.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki