De Bijbel moet men niet letterlijk nemen (Zijlstra)

In het kort

Predikant Jaap Zijlstra (Wassenaar 1933-Amsterdam 2015) kwam in 1983 in een preek uit voor zijn homoseksualiteit en ijverde binnen de Gereformeerde gemeenschap voor erkenning van homoseksuelen binnen het geloof. In zijn opvatting berust de afwijzing van homoseksualiteit door veel van zijn geloofsgenoten op het te letterlijk nemen van de Bijbel en het gebrek aan liefde voor de medemens.



Denk je nu echt dat al die uitgewerkte wetten in Leviticus en al die herhalingen in Deuteronomium zo allemaal zijn uitgesproken in het oor van Mozes? Ik geloof er niks van. Er is alles voor te zeggen dat die wetten zijn ingevoerd tijdens de Babylonische ballingschap. Die zijn door Rabbijnen opgeschreven, met de beste bedoelingen, ze dachten echt dat het zo volgens Gods wil was. Maar ik denk steeds vaker; zulke ordinaire dingen zegt onze God niet. Lees maar eens Deuteronomium 28 vers 15 tot en met 68, dan begrijp je wat ik bedoel. [...] Om uit de doolhof van teksten te geraken, blijft er maar één weg over; de liefde. ‘De liefde doet de naaste geen kwaad’, zegt Paulus, ‘daarom is de liefde de vervulling van de wet’ (Romeinen 13 vers 10). Heb de Heer lief boven alles, en de naaste als jezelf. Ga er maar aan staan! En je zult merken: Waar liefde woont, gebiedt de Heer zijn zegen.

Bron: Jaap Zijlstra in een vraaggesprek in ContrariO Magazine, jaargang 14, nummer 1, winter 2012 - 2013.

Over Jaap Zijlstra
Jaap Zijlstra (1933-2015), in leven predikant en dichter, besloot in 1983 voor zijn homoseksualiteit uit te komen, in de kerk waarin hij voorganger was een moeilijke beslissing. Sedertdien zet hij zich in voor de erkenning van homoseksuelen binnen het geloof. Hij reflecteert op het geloof en de grondslag ervan, de Bijbel, om helderheid te krijgen over de beoordeling van homoseksualiteit. Zijlstra gaf vanuit twee interne perspectieven kritiek op de omgang van kerken met homoseksualiteit. In de allereerste plaats ventileerde Zijlstra als homoseksueel vanuit een eigen persoonlijke betrokkenheid zijn mening. In de tweede plaats uitte hij vanuit zijn professionele positie kritiek op ambtsgenoten en op de religieuze groepering zelf.
De citaten komen uit een interview met Jaap Zijlstra. Het verslag van dit gesprek is geplaatst in het Magazine van ContrariO. ContrariO is een Gereformeerde vereniging voor homo’s en lesbiennes. Omdat het interview geplaatst is in een van origine Gereformeerd (vrijgemaakt) tijdschrift, is de oproep met name gericht tot dominees binnen de orthodox-gereformeerde en bevindelijk-gereformeerde kerken. Deze twee groepen leggen grote nadruk op de geloofsleer en het letterlijk nemen van de bijbel. Zijlstra zelf vertoont door zijn argument van liefde verwantschap met de evangelischen. Deze laatste groep legt namelijk, net als trouwens de bevindelijk-gereformeerden, een grote nadruk op een innerlijke beleving van geloven. Het is dan ook niet vreemd dat Zijlstra jarenlang als evangelisatiepredikant aan het werk is geweest.

Analyse
De religiekritiek in bovenstaande tekst is dat religieuze stromingen de Bijbel te letterlijk nemen. Men moet rekening houden met de oorspronkelijke betekenis: wat als 'gruwel' vertaald is (verwijzend naar immoreel gedrag waaronder homoseksualiteit) kan ook 'afgod' betekenen. Wanneer men weet dat vruchtbaarheid en religie samenhangen, waarbij de eerste een godheid kan zijn, krijgt de verwijzing naar seksualiteit een andere betekenis. Zijlstra ziet daarom geen heil in het letterlijk nemen van bijbelteksten. Wie dat doet, moet ook consequent zijn en alle regeltjes uit de bijbel naleven. Je komt op die manier, zo benadrukt hij, terecht in een doolhof. Uit dat doolhof kan alleen de liefde je halen. Via dit argument van de liefde richt hij zich tot de homoseksuele doelgroep en roept hen op ook liefdevol om te gaan met mensen die hen minachtend behandelen. Tegelijk geeft hij de doelgroep mee om trots te zijn op zichzelf, te zijn wie ze zijn en dat te accepteren. Daarnaast roept hij voorgangers in kerken op om het lef te hebben met een nieuwe visie voor de dag te komen en niet te bang te zijn daarmee mensen binnen de kerk tegen de schenen te schoppen.

There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki