Donoso Cortés

Naam
Juan Donoso Cortés
Pseudoniem
{pseudoniem}
Geboren
6 mei 1809 te Valle de la Serena, Spanje
Overleden
3 mei 1853 te Parijs, Frankrijk

Biografie
Juan Donoso Cortés is een Spaanse jurist, die reeds op jonge leeftijd hoogleraar wordt en later in diplomatieke dienst zijn land vertegenwoordigt. Hij is een overtuigd monarchist en verdediger van de verbinding tussen monarchie en de kerk van Rome, tussen troon en altaar. Hij is realist genoeg om te beseffen dat de plaats van het Rooms-Katholicisme in de moderne wereld niet langer vanzelfsprekend is, en vraagt zich af wat in een maatschappij nodig is om verderfelijke stromingen als het liberalisme en het socialisme te weerstaan. De noodoplossing kan slechts een dictatuur zijn: een sterke regering is nog altijd beter dan de heerschappij van de opstand tegen elk gezag. Naast veel redevoeringen en korte teksten is het belangrijkste geschrift van Donoso Cortés het in 1851 in het Spaans en het Frans verschenen Essay over katholicisme, liberalisme en socialisme. Na zijn dood verscheen in vijf delen zijn verzamelde werk.
Donoso Cortés vooronderstelt stilzwijgend dat de mens een homo religiosus is, dat wil zeggen dat mensen een op goddelijke openbaring berustende geestelijke leiding en ordening nodig hebben om zich van hun aardse welzijn en hun geestelijk heil te verzekeren. De mens kan zich niet van religie bevrijden ook al doet hij zich voor als een modern en verlicht wezen. Liberalisme en socialisme erkennen noch God noch hebben zij in eigenlijke zin een ‘theologie’, toch meent Donoso Cortés dat deze wereldbeschouwingen of politieke ideologieën een soort theologisch programma kennen. De menselijke rede tot absolute maatstaf verheffen is evenzeer een vorm van ‘fundamentalisme’. Het geloof dat de mens zijn lot in eigen handen kan nemen is daarom een dwaling met ernstige gevolgen. Dit geloof neemt de vorm aan van een blind vertrouwen in het menselijke vermogen om de wereld en de maatschappij te beheersen. Dat geloof berust weliswaar op het slagen van menselijke ondernemingen in deze wereld: de verworvenheden van de ontwikkeling van technieken, de toegenomen welvaart, de vestiging van politieke ordeningen die de rechten van mensen waarborgen, de ordening van het maatschappelijk verkeer door de staat enzovoort. Donoso Cortés wijst echter op de duistere keerzijde van deze ontwikkeling, waarvoor het vooruitgangsgeloof blind is. Mensen zijn immers tot het kwaad geneigd (getekend als zij zijn door de erfzonde) en zullen hun toegenomen macht slechts misbruiken – te meer daar zij nu door geen enkele geestelijke macht tot de orde geroepen kunnen worden. De menselijke soort wordt pas echt gevaarlijk wanneer de mens aan niemand meer verantwoording schuldig is. Hij voorzag in de toekomst nieuwe vormen van tirannie die mensen genadeloos zouden onderwerpen in naam van de vestiging van aardse paradijzen – regiems waarbij het strenge maar rechtvaardige bewind van door de kerk geleide maatschappijen oases van mildheid en menselijkheid zullen blijken te zijn.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki