Revision [1941]

This is an old revision of Hobbes Leviathan 31 made by marinterpstra on 2016-05-02 12:18:58.

 

'Onze Lieve Heer vliegt de kerk uit'

In het kort

Thomas Hobbes (1588-1679) publiceerde in 1651 zijn politieke leer onder de titel Leviathan, waarin hij verdedigt dat vrede alleen gewaarborgd kan worden door een soeverein die zowel de wereldlijke als de geestelijke macht bezit. Vooral dat laatste brengt hem in conflict met vele theologen van zijn tijd, waardoor Hobbes gedwongen is zijn critici voor te zijn. Zijn religiekritiek brengt hem tot een duidelijke stellingname over wat wij wel en wat wij niet over God kunnen beweren.



Verrijzenis
Aad de Haas: Christus verrijst uit het graf (statie 16), 1947-1948, Sint Cunibertuskerk Wahlwiller, Zuid-Limburg.

Over "Christus verrijst uit het graf"
Dit is de laatste statie uit een reeks van zestien kruiswegstaties die kunstenaar Aad de Haas (1920-1972) in de periode van 1946-1947 heeft geschilderd voor de Sint-Cunibertuskerk in Wahlwiller, Zuid-Limburg. Dit werk week compleet af van de traditionele religieuze beeldtaal, wat net na de Tweede Wereldoorlog voor veel commotie zorgde in het Katholieke Limburg. Uiteindelijk kwam het zover dat de panelen, op last van de bisschop van Roermond, uit de kerk werden verwijderd. Na twee jaar van strijd en venijnige aanvallen van kwaadwillige critici, haalde Aad de Haas op Goede Vrijdag 1949 zelf de staties uit de kerk. Hierover zei hij: "Nu voegen ze in Wahlwiller een geheel nieuwe statie aan de kruisweg toe, getiteld: Onze Lieve Heer vliegt de kerk uit." Pas in 1980 keren de staties terug, na een grondige restauratie van de kerk. Nu worden de kruiswegstaties in het algemeen gewaardeerd als prachtige voorbeelden van religieuze kunst. De huidige bisschop van Roermond, mgr. Wiertz, noemde de kruisweg "zijn droom van de verrijzenis".

Analyse
De Haas gaf een eigentijdse betekenis aan Christus' lijden. Dit deed hij door alledaagse elementen aan het lijdensverhaal van Christus toe te voegen, sober kleurgebruik toe te passen en alleen met kleine accenten het karakter van de figuren te schetsen. Zo is er weinig verschil te zien tussen dader en slachtoffer: de beul is enkel van Christus onderscheiden door de zweep die hij in zijn handen heeft.
Traditioneel zijn er veertien kruiswegstaties. Aad de Haas schilderde er zestien: aan het begin en aan het eind voegde hij een statie toe, respectievelijk het verraad van Judas en de verrijzenis. Met de zestiende statie wil Aad de Haas laten zien dat Christus niet voor niets is gestorven aan het kruis. Om dit nog extra te benadrukken begint zijn kruisweg niet vooraan links, zoals gebruikelijk, maar rechts. Zo schijnt het licht tijdens het middaguur precies op de laatste statie, waardoor de verrijzenis van Christus nog beter uit de verf komt.
Of De Haas bewust, vanuit kritiek op de gangbare religieuze kunst, zijn kruisweg op zo'n vernieuwende wijze schilderde is niet duidelijk. Deze staties zijn eerder te duiden als impliciete kritiek: door te laten zien hoe het ook kan, wordt in contrast daarmee duidelijk hoe het gesteld is met de andere religieuze kunst in die tijd. Wel heeft De Haas eens gezegd, in reactie op alle kritische krantenartikelen over zijn kruisweg: "Ik schilder zoals ik schilderen moet of men dat nu mooi of lelijk vindt kan mij geen biet schelen." De kunstenaar stelde zich onafhankelijk op en sloot zich niet aan bij kunstenaarsgroeperingen, zoals de Cobrabeweging (die koos voor deformerend schilderen). Ook de discussies eind jaren '40 over abstract of figuratief schilderen interesseerde hem nagenoeg niet. Aad de Haas was een eenling die geheel op eigen wijze uiting gaf aan zijn geloof. Deze vernieuwende uitbeelding van Christus' lijden kwam niet overeen met de idee├źn hierover binnen de Rooms-Katholieke Kerk. In het beeld van de laatste statie kan men ook een Christus zien die aan de kerk 'ontsnapt' dat wil zeggen aan de wijze waarop de kerk de verrijzenis van Christus herdenkt. Maar is Onze Lieve Heer wel de kerk uit gevlogen, of heeft Aad de Haas Hem juist in de kerk gebracht door de alledaagse context van Christus' lijden te benadrukken?
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki