Verwerpelijke christenen (Eulogius)

In het kort

Wie? Sint Eulogius (voor 819--11 maart 859)

Waar en wanneer?
Periode: 856.
Context: Córdoba, Al-Andalus (hedendaags Spanje)

Hoe?
Medium: Geschrift.
Positionering: Interne religiekritiek.
Stijlmiddel(en): Zuiveren.
Genre: Polemiek.

Wat?
Voorwerp van kritiek: X.
Doel van de kritiek: Christendom zuiveren.
Grond(en) van kritiek: X.



"[Deze christenen] zouden uit de katholieke gemeenschap moeten worden gegooid, iedereen zou op hen moeten neerkijken, en zoals een boom zonder fruit, zouden zij moeten worden afgesneden met de bijl van het Evangelie en veroordeeld worden tot het eeuwige vuur."

Bron: Eulogius, Memoriale Sanctorum, I.27.

Over de heilige Eulogius
Sint Eulogius (819-859), geboren en gestorven in Córdoba, was een christelijke priester in een stad die overheerst werd door de plaatselijke moslimgemeenschap. De christenen werden getolereerd, maar niet alle christenen waren bereid goede betrekkingen met de moslims aan te gaan. Eulogius zelf had op een reis naar het noorden van Spanje ervaren wat het christendom kan zijn los van de overheersing van de islam en werd bij zijn terugkeer in zijn geboortestad een groot voorstander van de martelarenbeweging die zich daar voor een zuiver christendom inzette. De martelarenbeweging van Córdoba (850-859) bestond uit een groep radicale christenen die publiekelijk provocerende uitspraken deden over de profeet Mohammed en de islam. Op deze wijze daagden zij het politieke en religieuze gezag uit. Ze werden dan ook al snel geëxecuteerd en konden zo hun doel bereiken: als martelaar sterven. De martelarenbeweging van Córdoba ontstond redelijk spontaan, met kleine voorvallen op de straat die steeds meer aandacht kregen doordat de martelaren in kwestie vaak tot bij de rechtbank aan toe deze provocerende uitspraken bleven herhalen. Tussen de jaren 850 en 859 zijn er in totaal 48 christenen geëxecuteerd. De martelaar Georgius werd samen met een groepje andere christenen aangehouden toen bleek dat deze christenen islamitische ouders hadden, en daardoor bij wet verplicht waren zelf ook de islam aan te hangen. Zij werden opgepakt, evenals Georgius, die een pardon kreeg voor zijn provocerend uitspraken omdat hij een buitenlander was, maar erop stond ook opgepakt te worden. Voor de rechtbank bleef hij de provocerende uitspraken herhalen, en zo werd hij samen met nog vier christenen op 27 juli 852 ter dood veroordeeld. Eulogius heeft alle ontwikkelingen rondom deze beweging opgeschreven in zijn werken Documentum Martyriale (851), Memoriale Sanctorum (856) en Liber Apologeticus Martyrum (859). Het bovenstaande fragment is afkomstig uit Memoriale Sanctorum. Het voorbeeld toont een uitspraak van een van de martelaren van Córdoba, Georgius, een monnik uit Jeruzalem.

Analyse
Bovenstaande uitspraak gaat over de christenen die de martelaren van Córdoba niet steunden. De kritiek heeft als doel het christendom te zuiveren. Eulogius’ polemische werken waren in eerste instantie tegen slechte christenen gericht. Slechte christenen waren volgens Eulogius christenen die met moslims werkten, Arabische gewoontes hadden en de martelaren van Córdoba niet steunden. Voornamelijk hoogopgeleide christenen met vooraanstaande banen, zoals een baan in het bestuur van de stad, namen veel Arabische gebruiken over, omdat deze hen meer aanzien gaven (zie Córdoba omstreeks 850). De polemiek tegen de islam en moslims die in veel van zijn teksten naar voren komt was bedoeld om deze christenen over te halen niet met moslims om te gaan.
Een andere groep christenen die Eulogius aanviel, was de groep die kritiek had op de martelarenbeweging (zie kritiek op de martelaren van Córdoba). Vaak overlapte deze groep met de eerder genoemde groep christenen. Hierover schrijft Eulogius de tekst waar dit exemplum uit afkomstig is.
De grote angst van Eulogius was dat de Latijnse cultuur verloren zou gaan, doordat de Arabische cultuur zoveel aanzien had gekregen. Hoogopgeleide christenen konden allemaal vloeiend Arabisch lezen, schrijven en spreken, terwijl het Latijn steeds meer werd geassocieerd met de geïsoleerde kloostercultuur. Op straat werd vaak een mix van het Arabisch en Iberisch-Romaans gesproken; Mozarabisch. Op het schrift werd voor deze taal zelfs het Arabisch alfabet gebruikt. Eulogius’ angst was dus niet vreemd, en zijn oplossing was simpel: hij schreef polemische teksten tegen de islam, tegen christenen die Arabische gewoontes hadden en tegen christenen die de martelaren van Córdoba niet steunden die zich juist wel sterk afzette tegen de islam.

Oorspronkelijke tekst:
“[…] qui ut sal infatuatus a coetu catholicorum foris proiciendi et ab omnibus conculcandi ac uelut nemus infructuosum securi euangelica praecidendi igni perpetuo deputandi sunt.”
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki