Denis Diderot

Naam
Denis Diderot
Pseudoniem
{pseudoniem}
Geboren
5 oktober 1713 te Langres, Frankrijk
Overleden
31 juli 1784 te Parijs, Frankrijk


Biografie


Denis Diderot was een Franse filosoof, essayist, kunstcriticus en romanschrijver. Hij is misschien echter nog wel het meest bekend geworden als de bedenker van de Encyclopédie. Samen met Jean Le Rond d’Alembert startte hij dit project dat artikelen over diverse onderwerpen zou gaan bevatten. Aan dit grote project werkten ook andere bekende 18e-eeuwse denkers mee zoals Voltaire, Jean-Jacques Rousseau, Théophile de Bordeu en Le Baron d’Holbach.


Diderot’s religiekritiek


Religiekritiek is in Diderots romans, essays en artikelen voor de Encyclopédie een belangrijk thema. De kritiek evolueert naarmate Diderot ouder wordt. Zo getuigen Les Pensées Philosophiques nog van deïsme, terwijl La Lettre sur les Aveugles eerder van atheïsme getuigt. De vroege Diderot is sterk beïnvloed door het werk van Shaftesbury, wiens Inquiry concerning Virtue or Merit hij rond 1745 in het Frans heeft vertaald. Shaftesbury maakte een duidelijk onderscheid tussen religie en bijgeloof, waarbij religie een Christelijke versie van Deïsme inhoudt en bijgeloof een sektarische variant van het Christendom behelst “which no humane, intelligent person could endorse”. Met Deïsme bedoelde hij het geloof in een God die een wereld geschapen heeft die gehoorzaamt aan zijn wetten, zowel fysisch als moreel, maar dat God verder nooit in heeft gegrepen en nooit in zal grijpen in de zaken van de mensen die op deze wereld wonen. Iedere vorm van contact met God is dus bijgeloof. In het voorwoord van zijn vertaling vereenzelvigt Diderot zich met dit onderscheid tussen tolerant deïstisch geloof en bijgeloof.

Diderots kritiek op bijgeloof en zijn tweestrijd tussen enerzijds deïsme en anderzijds atheïsme is terug te zien in zijn positie ten opzichte van zijn eigen materialisme. Strikt materialisme correspondeert met de atheïstische positie omdat deze stroming het bestaan van een God die zich buiten de materiele werkelijkheid bevindt, ontkent. Diderot, die een experimentele wetenschappelijke methode aanhing, moest religie dus wel verwerpen voor zover het geloof in zaken impliceert die niet zichtbaar of kenbaar voor de mens zijn. Religieuze openbaringen zijn niet feitelijk aan te tonen en kunnen dus gemakkelijk als bijgeloof, als een mentale verbeelding, worden weggezet. Echter, dit is niet zo makkelijk wat betreft de argumenten van de deïst, die zich juist beroept op de zintuigelijk waarneembare natuur om het bestaan van God te bewijzen. In Diderot’s werk treft men dus een dilemma aan tussen deze twee posities: de atheïst en de deist zijn voortdurend met elkaar in debat.
There are no comments on this page.
Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki