Wiki source for Christus en de Schaapskooi


Show raw source

=====Christus en de Schaapskooi=====
{{exemplum
versie="anco_peeters"
auteur="Onbekend"
werk="Christus en de schaapskooi"
periode="Renaissance"
context=""
medium="Prent"
genre="algemeen"
stijlmiddel="Satire, Ironie"
positionering="Interne religiekritiek"
doel_van_kritiek="zuivering, beoordeling"
voorwerp_van_kritiek="Praktijk, Ambtsbekleders"
gronden="Priesterdom, priesterbedrog, antiklerikalisme"
soorten_argumenten=""
}}
{{image url="images/exempla/Christus_en_schaapskooi.jpg" link="images/exempla/Christus_en_schaapskooi.jpg" title="Christus en schaapskooi" alt="Christus en schaapskooi" width="550"}}
Bron: Toegeschreven aan Monogrammist MS (noodnaam onbekende kunstenaar), ca. 1545, houtsnede, 18,9 x 28,4 cm

==Over de prent "Christus en de schaapskooi"==
De maker van deze prent is niet bekend. De religiekritiek die wordt geuit in deze prent is dat de geestelijkheid niet alleen zelf zich heeft afgewend van Christus, maar daardoor ook goed bedoelende gelovigen verlossing ontzegt. De bovenstaande prent maakt gebruik van de iconografie van Christus als //goede herder// en is gebaseerd op Johannes 10:1, waar we lezen: "Waarachtig, ik verzeker u: wie de schaapskooi niet binnengaat door de deur maar ergens anders naar binnen klimt, is een dief of een rover." Met andere woorden: alleen degenen die de schaapskooi via de deur betreden, waar Christus staat, wacht verlossing. Toch proberen op de prent allerhande katholieke geestelijken, nonnen, monniken en de paus, ongeoorloofd in te breken in het gebouw, dat veel overeenkomsten met een kerkgebouw vertoont. Beneden op de grond staan zelfs een bisschop en een kardinaal, die gewone mensen op zoek naar hun heil de verkeerde kant op wijzen, namelijk richting het dak in plaats van de deur waar Christus staat.

==Analyse==
De vergelijking van Christus als de goede herder komt al voor in de Bijbel en wordt ook in de Christelijke kunst vaak verbeeld. Het gelijkstellen van de gelovigen aan een kudde schapen zal dan ook voor elke zestiende-eeuwse toeschouwer begrijpelijk geweest zijn. Dat de kritiek verder is vormgegeven aan de hand van een Bijbelcitaat is zeer passend, omdat de hervormers aanvoerden dat voor de juiste belijdenis van het geloof en de juiste geloofspraktijk enkel het Heilige Schrift het uitgangspunt moet zijn.
Het thema, Christus bij de schaapskooi, en verwijzing naar katholieke insluipers komen vaker voor in de reformatorische prentkunst uit de Duitse landen rond 1520 en zijn later ook terug te vinden in [[vorm_en_verspreiding_prenten|vlugschriften]] uit de Nederlanden. Dat laat niet alleen zien dat het een geschikt beeldmotief bleef om de kritiek over te brengen, maar ook dat de kritiek ook lang daarna nog relevant was. In 1570 werd gebruik van het thema van Christus als goede herder in voorstellingen, vermoedelijk dus in deze vorm, zelfs geheel verboden door de autoriteiten. Saillant detail: het thema werd ook ten minste één keer gebruikt door de katholieken, in een schilderij (ongeveer 1576-1598, aanwezig in de collectie van het Koninklijk Museum voor de Schone Kunsten in Brussel) waar Christus de goede herder door Philips II vergezeld wordt en verschillende hervormers juist de insluipers zijn. Hieruit blijkt dat het thema waarschijnlijk een wijde bekendheid genoot.

Valid XHTML :: Valid CSS: :: Powered by WikkaWiki